W związku z wejściem w życie nowelizacji ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz.U. 2026 poz. 328), która wprowadziła możliwość przyznawania zapomóg doktorantom znajdującym się przejściowo w trudnej sytuacji życiowej, Krajowa Reprezentacja Doktorantów opracowała Ramowy Regulamin Przyznawania Zapomóg dla Doktorantów.

Przygotowany dokument ma charakter rekomendacyjny i został stworzony z myślą o wsparciu podmiotów prowadzących szkoły doktorskie – uczelni, instytutów Polskiej Akademii Nauk, instytutów badawczych, instytutów międzynarodowych oraz Centrum Medycznego Kształcenia Podyplomowego – w opracowywaniu lub aktualizacji wewnętrznych regulacji dotyczących tego rodzaju świadczeń.

Opracowanie wzoru regulaminu stanowi odpowiedź na wprowadzenie do ustawy art. 209a, który ustanawia podstawę prawną przyznawania zapomóg doktorantom. Nowe przepisy nakładają na podmioty prowadzące szkoły doktorskie obowiązek określenia szczegółowych zasad przyznawania świadczenia, w tym m.in. przesłanek jego przyznania, trybu składania i rozpatrywania wniosków, sposobu dokumentowania okoliczności uzasadniających ubieganie się o zapomogę oraz zasad wypłaty środków.

Celem przygotowanego dokumentu jest ułatwienie wdrożenia nowych regulacji w praktyce funkcjonowania szkół doktorskich oraz zapewnienie przejrzystych, sprawiedliwych i jednolitych zasad wsparcia doktorantów w sytuacjach nadzwyczajnych. Zapomoga stanowi bowiem szczególną formę jednorazowej pomocy finansowej o charakterze doraźnym, przyznawanej w przypadkach takich jak zdarzenia losowe, choroba czy inne nagłe okoliczności wpływające na sytuację życiową doktoranta.

Regulamin uwzględnia obowiązujące przepisy prawa oraz doświadczenia wynikające z funkcjonowania systemu kształcenia doktorantów. Kluczowym elementem wskazanym w dokumencie jest konieczność uzgodnienia regulacji z samorządem doktorantów, co podkreśla ich rolę jako pełnoprawnego partnera w procesie kształtowania zasad przyznawania świadczeń.

Zgodnie z przyjętymi założeniami, przyznawanie zapomóg odbywa się w trybie wnioskowym, a rozstrzygnięcie podejmowane jest w drodze decyzji administracyjnej, z zachowaniem gwarancji proceduralnych wynikających z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.

Podkreślenia wymaga, że przedstawiony dokument ma charakter ramowy i powinien zostać dostosowany do specyfiki organizacyjnej danego podmiotu prowadzącego szkołę doktorską, z uwzględnieniem obowiązujących przepisów prawa oraz lokalnych uwarunkowań.

Opracowanie wzoru regulaminu stanowi kolejny krok w działaniach Krajowej Reprezentacji Doktorantów na rzecz wzmacniania systemu wsparcia doktorantów oraz poprawy warunków ich kształcenia i funkcjonowania w środowisku akademickim.